Narzędzia stosowane podczas obróbki metodą tłoczenia

W wielu gałęziach przemysłu części zrealizowane z blachy powstają nie przez klasyczne skrawanie, lecz za pomocą odkształcania materiału. Jedną z metod używanych w takim procesie jest tłoczenie, które pozwala nadawać arkuszom metalu określony kształt przy użyciu odpowiednio przygotowanych narzędzi. W zależności od konstrukcji części, rodzaju materiału i oczekiwanej geometrii używa się różne odmiany tego procesu.

Elementy tłoczone mogą posiadać zarówno łatwą, płaską formę z otworami lub przetłoczeniami, jak i bardziej rozbudowany kształt przestrzenny. W praktyce spore znaczenie ma już etap przygotowania projektu, ponieważ niewłaściwie dobrane promienie gięcia, grubość materiału czy sposób rozmieszczenia otworów mogą w przyszłości utrudniać właściwe wykonanie detalu.

Samo tłoczenie polega na kontrolowanym odkształceniu materiału pomiędzy należycie dopasowanymi częściami narzędzia. W współzależności od zadania blacha może być wyginana, wycinana, dziurkowana, rozciągana albo formowana w bardziej złożony sposób. Poszczególne operacje mogą być realizowane osobno albo połączone w jednym cyklu produkcyjnym. Istotne jest przy tym uwzględnienie właściwości konkretnego materiału. Blachy różnią się podatnością na odkształcenia, sprężynowaniem oraz zachowaniem podczas formowania, dlatego parametry przyjęte dla jednego gatunku nie za każdym razem można bezpośrednio zastosować przy innym. W praktyce znaczenie ma także stan powierzchni, grubość arkusza i dokładność stworzenia narzędzi. Każdy z tych czynników może wpływać na ostateczny wymiar i wygląd części.

Tłoczenie metalu znajduje przeznaczenie przy wykonywaniu podzespołów o powtarzalnych wymiarach, szczególnie wtedy, gdy konieczne jest uzyskanie większej liczby podobnych najmniejszych elementów. Przy stosownie zaprojektowanym procesie można ograniczyć liczbę dodatkowych operacji, natomiast nie znaczy to, że właściwie każdy kształt nadaje się do wykonania w ten sam sposób. Przy bardziej wymagających elementach powinno się przemyśleć kierunek włókien materiału, miejsca ewentualnego pękania a także sposobność powstawania fałd. Znaczenie ma także kolejność poszczególnych operacji. Czasem element, który na rysunku technicznym wygląda na prosty, wymaga kilku etapów formowania, ponieważ próba uzyskania całego kształtu równocześnie mogłaby prowadzić do odkształceń albo utraty wymaganych wymiarów. Dlatego technologia zaprojektowania jest ściśle związana z konstrukcją samego szczegółu.

Na ostatnią jakość wpływa również kontrola części po zrealizowaniu. W sytuacji elementów tłoczonych sprawdza się między innymi podstawowe wymiary, położenie otworów, kształt powierzchni oraz występowanie widocznych uszkodzeń materiału. Przy produkcji seryjnej na prawdę istotna staje się powtarzalność, ponieważ niewielkie różnice między kolejnymi partiami mogą posiadać znaczenie w trakcie późniejszego montażu. Nie bez znaczenia pozostaje także stan narzędzi. Ich zużycie może stopniowo edytować warunki procesu, a w konsekwencji wpływać na geometrię wykonywanych części. Z tego powodu przy projektowaniu i prowadzeniu procesu tłoczenia bierze się pod uwagę nie tylko i wyłącznie sam sposób uformowania blachy, lecz także materiał, narzędzia, kolejność operacji oraz oczekiwania dotyczące gotowego szczegółu.

Więcej informacji na stronie: cięcie laserowe.

Dodaj komentarz